Hoe kan het dat er in Nederland zoveel initiatieven zijn die ‘dialoog’ tussen groepen mensen stimuleren, maar we alleen maar verder van elkaar verwijderd lijken te raken? Het ontbreekt in Nederland niet aan debat over verschillen tussen moslims en niet-moslims, Wilders en de ‘linkse kerk’. Maar wat moeten we daar nu mee? Hoe werkt polarisatie en hoe kunnen we die overstijgen? Het zijn vragen die Brandsma zich stelt. Hij vond een deel van de antwoorden in de Noord-Ierse methode Dialogue for Peaceful Change (DPC).



De DPC-methode leert ons te aanvaarden dat conflicten natuurlijk zijn; ze zitten in de mens. En dus is het belangrijk dat wij leren hoe we met conflicten omgaan. Brandsma licht de verschillende fasen van een conflict toe en legt uit dat in iedere fase een andere manier van ingrijpen nodig is. Elkaar ontmoeten, praten over een oplossing; het heeft geen zin op het moment dat een conflict is geëscaleerd. Een conflict brengt schade toe aan de betrokkenen en wie wil er nu water bij de wijn doen op het moment dat het conflict op zijn hevigst is? Brandsma pleit voor preventieve maatregelen (zoals het organiseren van dialoogbijeenkomsten) vóórdat een kleinigheid uitmondt in een hevig conflict en voor bemiddeling (mediation) op het moment dat het conflict over zijn hoogtepunt heen is. Op dat moment niet vrijblijvend praten over ‘de ander’, maar praten over jezelf, over hoe je zelf in een conflict staat en er in het vervolg mee om wil gaan. Een nieuw conflict komt er hoe dan ook…

Kijkend naar de polarisatie in de Nederlandse samenleving, gevoed door Wilders aan de ene kant en degenen die zich afzetten tegen hem aan de andere kant, komt Bransdma tot een opmerkelijke conclusie: het stille midden is van levensbelang om het conflict te dempen. Wie zich wijs laat maken dat er maar twee keuzes zijn, laat zich meetrekken in het conflict. Wie voor zichzelf en anderen de mogelijkheid van andere keuzes openhoudt, maakt het conflict draaglijker in plaats van groter.

Brandsma sluit af met een oefening waarin het hele vredelievende publiek geconfronteerd wordt met het conflict in henzelf. Onder luid gelach kan iedereen alleen maar toegeven dat conflict erbij hoort.

Bart Brandsma is filosoof, onderzoeker, publicist, trainer en auteur van onder meer ‘De hel dat is de ander; het verschil in denken van moslims en niet-moslims’ (2006). Hij is trainer in de Noord-Ierse methode Dialogue for Peaceful Change  (DPC), waarbij de omgang en aanpak van conflict en polarisatie centrale uitgangspunten zijn. Meer informatie over DPC zijn te vinden op de website www.dialogueforpeacefulchange.net.