10 maart 2009 - Zet de 25 korpschefs op een rijtje en het wordt in een oogopslag duidelijk:
de Nederlandse hoofdcommissaris is een blanke man. Ondanks de afspraken die er zijn om de politietop 'diverser' te maken (meer vrouwen en allochtonen), zijn er slechts vier vrouwelijke korpschefs, van wie één ad-interim.

Dit weekeinde bleek dat minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken) op de rem is gaan staan bij de benoeming van wat de zoveelste blanke man als korpschef had moeten worden. De feestzaal voor de receptie in Zuid-Holland-Zuid zou al zijn geregeld.

Maar de 25 procent vrouwen en allochtonen in de korpsleiding wordt anders niet gehaald, zo motiveerde Ter Horst haar beslissing zondag in het televisieprogramma Buitenhof. 'Als je je niet verzet tegen het automatisme dat mannen, witte mannen, worden benoemd, met name bij de politie, dan zal er nooit een diverse politie komen.'

'Je kon erop wachten dat het een keer mis zou gaan en dat is nu gebeurd in Zuid-Holland-Zuid', zegt Hans van den Bergh, projectleider van het Landelijke Expertise Centrum Diversiteit (LECD). 'Minister Ter Horst is al boos geworden bij een aantal eerdere benoemingen. Maar boos worden alleen helpt dus niet.'

Het LECD is in 2001 opgericht. Het stimuleringsbeleid om niet alleen maar blanke mannen bij de politie te laten werken had nauwelijks effect. In andere landen bleek dat het instellen van streefcijfers effect had, dus kreeg Ter Horst het advies die in te voeren. Van den Bergh: 'Zolang men denkt: het komt vanzelf wel goed, gebeurt er dus niets. In Noorwegen hebben die streefcijfers een trekkracht. In de raden van toezicht van de politie is daar nu 40 procent vrouw.'

Moedeloos zijn ze nog niet bij het LECD. Maar de drie vrouwelijke korpschefs komen niet uit de politie-organisatie, het zijn zij-instromers. 'In de ruim dertig jaar dat dit onderwerp de aandacht heeft, is er niet één vrouw door het glazen plafond gekomen. Als de minister nu meer diversiteit wil, moet zij weer zij-instromers aantrekken.'

Van den Bergh heeft wel een verklaring. 'De politie is een wittemannenbedrijf. En selectiecommissies kiezen meestal klonen van zichzelf.' De functie-eisen zijn volgens hem 'generiek mannelijk' te noemen: daadkracht, ruime beschikbaarheid, besluitvaardigheid en doortastendheid.

Ineke Stam (zelf oud-hoofdcommissaris) staat aan het hoofd van het samenwerkingsprogramma 'Politietop Divers naar een duurzaam perspectief', een jaar geleden in het leven geroepen om vaart te zetten achter het diversiteitsbeleid in de top. Zij stuurde eind januari een alarmerende brief aan de korpsbeheerders en
hoofdcommissarissen, omdat die hun afspraken met de minister niet nakwamen. In 2011 moet een kwart van de topfuncties bij de politie door vrouwen en allochtonen zijn vervuld. Dat dreigt niet te lukken: sinds die afspraken werden gemaakt zijn zeventien mannen benoemd en maar drie vrouwen, onder wie één allochtone vrouw.

Volgens Stam is dat geen onwil van de politiekorpsen. 'Het is niet eenvoudig om af te stappen van het bekende en op een onorthodoxe manier op zoek te gaan. Je moet echt van tevoren zeggen: ik ga voor een vrouw of allochtoon. Anders lukt het niet.' Ze vindt het optreden van Ter Horst begrijpelijk: 'Het is vervelend voor dit concrete geval, maar als je de cijfers ziet, is het gewoon nodig. We zouden ons moeten schamen dat het nog niet is gelukt.'

'Volgens mij gaat het vooral om kwaliteit', reageert de Rotterdamse korpschef Aad Meijboom. Het wordt door de opstelling van de minister 'onnodig ingewikkeld', maakte hij maandag duidelijk tijdens een informele ontmoeting met de pers. 'Het maakt niet uit of iemand homo is, of dik of dun of vrouw. De beste moet het worden.'

Maar vrouwen en allochtonen zíjn in deze situatie de beste kandidaten, zegt Stam. Volgens haar volgen binnenkort enkele benoemingen van vrouwen in de politietop.

Bron: de Volkskrant